السيد الخميني ( مترجم : محمد موسوى بجنوردى )

16

مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى )

نه رزقى را قطع مىكند و نه اجلى را نزديك مىكند . » از امام محمد باقر ( ع ) نيز روايت است كه « در آخرالزمان قومى خواهد آمد كه ، عده‌اى رياكار مقتداى آنان خواهند شد . عالم نمايان بدعتگزار و عابد نمايان جاهل ، امر به معروف و نهى از منكر را به خود واجب نمىدانند مگر زمانى كه مطمئن شوند به خودشان ضررى نمىرساند ؛ بهانه تراشى مىكنند تا به آن وسيله از انجام وظايف سر باز زنند سپس فرمودند : اگر براى اين جماعت نماز ضرر مالى و بدنى داشته باشد آن را ترك مىكنند آنچنان كه مهمترين و شريف‌ترين واجبات را ترك كردند . بله ، امر به معروف و نهى از منكر واجبى است عظيم كه با آن ساير واجبات اقامه مىشوند . اين زمانى است كه خشم خداوند بزرگ بر مردم فرود مىآيد و عذابى مىفرستد فراگير ، آنچنان كه ابرار در داخل خانه‌ى اشرار هلاك شوند ، و كودكان نيز در خانهء بزرگان » . همچنين از محمد مسلم روايتى نقل شده كه امام صادق ( ع ) به شيعيان نوشت : « البته پيران و دانايان شما بر جاهلان و رياست طلبان روى كنند و آنان را به وظايف خود آشنا سازند ، و گرنه لعنت من همه‌ى شما را خواهد گرفت » و احاديثى ديگر از اين دست . اقسام و كيفيت وجوب امر به معروف و نهى از منكر مسأله 1 - امر به معروف و نهى از منكر ، به دو قسم واجب و مستحب تقسيم مىشود . پس آنچه كه عقلًا و شرعاً واجب است ، امر به آن نيز واجب است . و آنچه عقلًا و شرعاً حرام است نهى از آن نيز واجب است و آنچه كه مستحب است پس امر به آن نيز مستحب است و آنچه كه مكروه است نيز امر به آن نيز مكروه است . مسأله 2 - بنابر ( قول ) أقوى ، امر به معروف و نهى از منكر واجب كفايى است . پس ، اگر كسى آن را انجام داد ، از ديگران ساقط مىشود و گرنه تمام كسانى كه بايست اين امر را انجام مىدادند و ندادند ، همه اين واجب الهى را ترك كرده‌اند . مسأله 3 - هرگاه براى اينكه واجبى اقامه شود و يا منكرى ريشه كن شود ، اجتماعى لازم باشد كه همه امر به معروف و نهى از منكر نمايند . با اجتماع عده‌اى اين امر از ديگران ساقط نمىشود مگر زمانى كه اجتماع به قدر كافى حاصل گردد . مسأله 4 - هرگاه عده‌اى كمتر از قدر كفايت براى اقامه واجب يا نهى منكر جمع شوند و اقدام كننده نيز نتواند تعداد زيادترى را جمع نمايد ، در اين حال وجوب از وى ساقط است و گناه بر عهده‌ى كسانى است كه تخلّف كردند . مسأله 5 - اگر شخصى يا اشخاصى براى اقامه‌ى وظيفه خود قيام كنند ، و اثرى نداشته